پاسخ: بیماریهای مختلف سیستم عصبی-عضلانی (مانند بیماری عصب، عضله یا اتصال عصبی-عضلانی) همگی میتوانند علائم بالینی یکسانی (مثلاً ضعف یا لاغری عضله) ایجاد کنند. حتی یک معاینه عصبی دقیق هم ممکن است نتواند تشخیص دهد که کدام بخش درگیر است. تست الکترودیاگنوستیک یا EDX (مخفف Electrodiagnostic Testing) دقیقاً برای همین کار طراحی شده است.
متن اصلی برای استناد:
“Disorders involving any component of the neuromuscular system… can cause identical clinical signs. Electrodiagnostic testing (EDX) aids in localizing lesions within the neuromuscular system and is useful in selection of nerve and muscle biopsy sites. To eliminate patient discomfort and movement, EDX is usually performed with the dog or cat under general anesthesia.”
پاسخ: الکترومیوگرافی (EMG - Electromyography) روشی برای شناسایی و نمایش فعالیتهای الکتریکی تکفیبرهای عضلانی یا گروههای کوچک از آنهاست.
پاسخ: - کاربردها: - تشخیص و تفکیک مونونوروپاتیها (Mononeuropathies)، پلینوروپاتیها (Polyneuropathies) و میوپاتیها (Myopathies). - کمک به افتراق بیماری نوروژنیک (آسیب عصب) از آتروفی ناشی از بیاستفادهای (Disuse atrophy). - محدودیتهای طلایی (بسیار مهم برای آزمون): - یافتههای EMG اختصاصی (Specific) نیستند و باید حتماً با معاینه عصبی و سایر تستها ترکیب شوند. - در بیماریهای زیر، EMG طبیعی خواهد ماند (یعنی تغییری ایجاد نمیکند): 1. آتروفی ناشی از بیاستفادهای (Disuse atrophy). 2. بیماریهای مربوط به انتقال عصبی-عضلانی (مانند میاستنی گراویس). 3. بیماریهایی که فقط به غلاف میلین (Myelin) یا نورونهای حسی محدود میشوند.
متن اصلی برای استناد:
“EMG findings are not specific… Disuse atrophy, diseases of neuromuscular transmission, and disease restricted to myelin or sensory neurons fail to induce EMG abnormalities.”
پاسخ: - الکترودها: رایجترین الکترودها از نوع هممحور یا کواکسیال (Concentric needle electrodes) هستند. در کنار مشاهده امواج روی صفحه، به صداهای مشخص آنها نیز برای تفسیر کمک میشود. - نکته بالینی در نمونهبرداری: برای افزایش حساسیت تست، باید در چندین ناحیه از یک عضله و چندین عضله مختلف سوزن زده شود. چون برخی بیماریها (مثل میوزیت) بهصورت تکهتکه (Patchy) در عضله پخش میشوند. همچنین اگر بیماری فقط گروه خاصی از عضلات را درگیر کرده باشد (مثلاً عضلات با عصبدهی مشترک)، همانها را بررسی میکنیم. این ویژگی به انتخاب دقیق محل بیوپسی کمک شایانی میکند.
پاسخ: عضله در استراحت کامل ساکت است، اما سه نوع فعالیت طبیعی حین جاگذاری سوزن دیده میشود:
| نام فعالیت (Normal Event) | توضیح فیزیولوژیک | صدای توصیفی (برای تشخیص شنیداری) |
|---|---|---|
| فعالیت درج (Insertional activity) | تحریک مکانیکی فیبرها در اثر جابجایی سوزن که پس از چند صد میلیثانیه قطع میشود. | - |
| پتانسیل مینیاتور صفحه انتهایی (MEPP) | آزادسازی خودبخودی یک کوانتوم استیلکولین که باعث دپولاریزاسیون جزئی غشا میشود. فقط در نزدیکی نقطه حرکتی (Motor point) دیده میشود. | صدای “کنار ساحل دریا” (Seashore) |
| اسپایک صفحه انتهایی (End-plate spike) | زمانی رخ میدهد که استیلکولین کافی برای دپولاریزه کردن کامل یک فیبر آزاد شود. | صداهای “ترقترق با زیر و بمی بالا” (Random high-pitched popping) |
| پتانسیل عمل واحد حرکتی (MUAP) | مجموع پتانسیلهای عمل فیبرها در یک واحد حرکتی. (در دامپزشکی بهطور معمول ارزیابی نمیشود). | صدای “ساعت کوکی” (Wind-up toy) که بهصورت منظم کلیک میکند. |
پاسخ: این فعالیتها بر اساس پراکندگی در عضله و تعدادشان از ۰ (طبیعی) تا +۴ نمرهدهی میشوند. سه نوع اصلی دارند:
| نام فعالیت غیرطبیعی | توضیح و مکانیسم | صدای توصیفی (کلید تشخیص) |
|---|---|---|
| پتانسیل فیبریلاسیون (Fibrillation) و موج مثبت تیز (Positive Sharp Wave) | ناشی از دپولاریزاسیون خودبخودی تیوبولهای T یا سارکولما در اثر آسیب عصب یا عضله. معمولاً همزمان دیده میشوند. | “بیکن سرخ شده” (Bacon frying) یا “باران روی سقف حلبی” (Rain on a tin roof) |
| ترشحات میوتونیک (Myotonic discharges) | بهخاطر نقص کانالهای یونی در غشا، عضله دیر شل میشود. دامنه و سرعت آتشکاری بهصورت بیش و کمشونده (Waxing and waning) است. | کلاسیک “غواص بمبافکن” (Dive bomber) (زیر و بم صدا عوض میشود) |
| ترشحات تکراری مرکب (Complex Repetitive Discharges) | یک فیبر خودبخودی آتش میکند و فیبرهای مجاور را تحریک میکند. دامنه و فرکانس ثابت است و ناگهان قطع میشود. (نامهای قدیمی: شبهمیوتونیک یا ترشحات عجیب با فرکانس بالا). | “مسلسل” (Machine gun fire) (یکنواخت و ناگهان قطع میشود) |
پاسخ: الکترومیوگرافی تکفیبری (SFEMG - Single Fiber EMG) یک تست بسیار حساس برای بررسی انتقال عصبی-عضلانی (Neuromuscular Transmission) است که در سگ و گربه انجام شده است.
پاسخ: برای بررسی عصب حرکتی، عصب را در دو نقطه مختلف تحریک کرده و پتانسیل عمل مرکب عضلانی (CMAP - Compound Muscle Action Potential) را از عضله مربوطه ثبت میکنیم.
MNCV (m/s) = فاصله بین دو نقطه تحریک بر حسب میلیمتر (mm) / (تأخیر پاسخ در نقطهی نزدیکتر - تأخیر پاسخ در نقطهی دورتر) بر حسب میلیثانیه (ms)
پاسخ: پتانسیل عمل عصب حسی (SNAP - Sensory Nerve Action Potential) با تحریک یک عصب پوستی (که فاقد آکسون حرکتی است) و ثبت مستقیم از خود عصب در جای دیگر ثبت میشود.
متن اصلی برای استناد:
“SNAPs are more temporally dispersed and are quite small when compared to CMAPs (microvolt versus millivolt range). Signal averaging a large number of individual responses is necessary… Most background noise is random with respect to the stimulus and tends to average out, whereas the signal of interest is time-locked and enhanced.”
پاسخ: یافتههای غیرطبیعی در مطالعه هدایت عصبی (چه حرکتی و چه حسی) شامل موارد زیر است که باید برای آزمون حفظ کنید: