پاسخ: بسیاری از داروها در خون به پروتئینهای پلاسما (آلبومین) متصل میشوند (Protein-bound). فقط بخش آزاد (Unbound fraction) دارو است که میتواند از مویرگها عبور کرده، به مایع بینابینی (Tissue fluid) برسد و اثر فارماکولوژیک خود را اعمال کند. غلظت آزاد دارو در پلاسما از نظر تئوری با غلظت آزاد در مایع بافتی در تعادل است. اگر شاخص PK-PD را بر اساس غلظت کل محاسبه کنیم، دارو را بیش از حد فعال تخمین میزنیم (Overestimate).
متن اصلی انگلیسی برای استناد دقیق:
“to use the protein unbound fraction (free drug concentration) to differentiate total drug concentrations from the unbound, pharmacologically active concentrations. The unbound drug concentration in plasma is theoretically in equilibrium with the unbound concentration in tissue fluid (Figure 140.1). If the PKPD index does not consider the unbound fraction, it can overestimate the drug’s activity.” ➡️ نکته برای آزمون: حتماً به یاد داشته باشید که برای دیدن این تعادل، به شکل ۱۴۰.۱ (Figure 140.1) مراجعه کنید.
پاسخ: این تفاوت بر اساس مکانیسم کشنده باکتری (PD) تعیین میشود:
متن اصلی انگلیسی برای استناد دقیق:
“For a concentration- dependent drug, dosage regimens are designed to administer the highest dose safely possible to produce exposure (measured by AUC) above the MIC during a 24- hour dose interval (AUC:MIC ratio)… The beta- lactam antibiotics, such as penicillin… act more slowly; therefore, the concentration should be kept above the MIC as long as possible during the dosing interval (T>MIC) for the optimal bactericidal effect.”
پاسخ: برخلاف داروهای ضدباکتری، روابط PK-PD برای داروهای ضدقارچ و ضدویروس در حیوانات به خوبی اثبات نشده است. همچنین تست حساسیت (Susceptibility testing) برای قارچها و ویروسها به صورت روتین در دامپزشکی انجام نمیشود (اگرچه استانداردهای CLSI برای انسان وجود دارد). اکثر داروهای این گروه، برچسب انسانی (Human-labeled) دارند و یا داروهای ترکیبی (Compounded) هستند و اطلاعات دوزدهی دقیقی برای حیوانات وجود ندارد.
پاسخ: آمفوتریسین B یک آنتیبیوتیک پلیان ماکرولید (Polyene macrolide) است که قویترین اثر را علیه قارچهای سیستمیک (مانند بلاستومایسس، هیستوپلاسما، کریپتوکوک) دارد.
متن اصلی انگلیسی برای استناد دقیق:
“Kidney injury is the most severe dose- limiting adverse effect… Lower risk of toxicosis is attributed to a selective transfer of the lipid complex amphotericin B, releasing the drug directly to the fungal cell membrane and sparing mammalian cell membranes.”
پاسخ: این سه دارو از گروه آزول (Azoles) هستند که سنتز غشای سلول قارچی را مهار میکنند. تفاوتهای کلیدی آنها در جدول زیر خلاصه میشود:
| ویژگی | کتوکونازول (Ketoconazole) | ایتراکونازول (Itraconazole) | فلوکونازول (Fluconazole) |
|---|---|---|---|
| کلاس | ایمیدازول (Imidazole) | تریازول (Triazole) | تریازول (Triazole) |
| جذب خوراکی | ضعیف (نیاز به اسید معده و غذا) | ضعیف و بسیار وابسته به فرمولاسیون خاص (Sporanox) | عالی (حلالیت بالا در آب) |
| مهار آنزیمهای استروئیدساز | قوی (کاهش کورتیزول و تستوسترون - برای درمان هیپرآدرنوکورتیسیسم نیز استفاده میشود) | ضعیف (به دلیل تریازول بودن) | بسیار ضعیف |
| مهار CYP450 و p-gp | مهارکننده بسیار قوی (افزایش سطح سیکلوسپورین، دیگوکسین) | مهار متوسط | مهار کم |
| طیف اثر برتر | وسیع اما سمیت بالا | بسیار قوی علیه درماتوفیتها، بلاستومایسس، هیستوپلاسما | فعال علیه کریپتوکوکوس (Cryptococcus) و کوکسیدیوئیدس (Coccidioides)؛ اما در برابر بلاستومایسس ضعیفتر است. |
| عوارض جانبی شایع | تهوع، استفراغ، هپاتوتوکسیسیته (ایدیوسنکراتیک) | بیاشتهایی، استفراغ (وابسته به دوز)، هپاتوپاتی کمتر | بسیار خوشتحملترین گزینه |
پاسخ: ایتراکونازول عملاً نامحلول (Insoluble) است و جذب خوراکی آن کاملاً به فرمولاسیون خاص تجاری (مثلاً Sporanox یا Itrafungol) وابسته است که از سیکلودکسترینها برای حل کردن دارو استفاده میکند. مطالعات برابری زیستی (Bioequivalence) نشان داده است که فرآوردههای کامپاند شده (که در داروخانهها ساخته میشوند) جذب خوراکی کافی (Insufficiently absorbed) در سگ و گربه ندارند و درمان با آنها با شکست مواجه میشود. همچنین تجویز همزمان با آنتیاسیدها (مانند امپرازول یا فاموتیدین) جذب آن را شدیداً کاهش میدهد.
متن اصلی انگلیسی برای استناد دقیق:
“Bioequivalence studies in dogs have shown that compounded formulations are not sufficiently absorbed in dogs or cats.”
پاسخ:
پاسخ: برخلاف باکتریها، داروهای ضدویروسی معمولاً ویروس را از بدن حذف نمیکنند (Do not eliminate the virus). هدف اصلی، کاهش بار ویروسی (Viral load) و حمایت از سیستم ایمنی برای کنترل بیماری است. درمان بیشتر بر اساس مراقبتهای حمایتی (Supportive care) و پیشگیری از عفونتهای ثانویه است. بسیاری از داروهای انسانی یا در حیوانات مؤثر نیستند یا منجر به سمیت (Toxicosis) میشوند.
پاسخ: داروی انتخابی برای FHV-1، فامسیکلوویر (Famciclovir) است. این دارو یک پیشدارو (Prodrug) است که در بدن به ماده فعال یعنی پنسیکلوویر (Penciclovir) تبدیل میشود.
متن اصلی انگلیسی برای استناد دقیق:
“A dosage of 62.5 mg per cat (one- half of a 125 mg tablet) has not been consistently effective… Administration of the prodrug substantially improves bioavailability, but conversion to the active drug is less efficient in cats than in people, which requires higher dosages.”
پاسخ: اگرچه هنوز داروی تأییدشدهای برای FIP موجود نیست، دو دسته داروی تجربی جدید نتایج بسیار امیدوارکنندهای نشان دادهاند: