سوال: بتا-لاکتامها چه ساختاری دارند و چطور باکتری را میکشند؟
پاسخ: این داروها دارای یک حلقه بتا-لاکتام (β-lactam ring) در ساختار خود هستند (به شکل ۱۰.۱ مراجعه کنید). آنها به آنزیمهای PBP (Penicillin-Binding Proteins) متصل میشوند که مسئول اتصال عرضی (cross-linking) لایه پپتیدوگلیکان دیواره سلولی باکتری هستند.
متن اصلی: “β-Lactam antibiotics have a β-lactam ring in their molecular structure (Fig. 10.1). They include penicillins, cephalosporins, monobactams, and carbapenems. They are bactericidal antibiotics that bind covalently to and inhibit PBPs.”
نکته مهم: دیواره باکتریهای گرممثبت ۵۰ تا ۱۰۰ برابر ضخیمتر از گرممنفی است، به همین دلیل بتا-لاکتامها روی گرممثبتها مؤثرترند و MIC (Minimum Inhibitory Concentration) کمتری دارند.
مکانیسم مقاومت: باکتریها از سه راه اصلی مقاوم میشوند: 1. تولید آنزیم بتا-لاکتاماز (β-lactamase) - شایعترین مکانیسم 2. تغییر PBP (مثلاً PBP2a در استافیلوکوکهای مقاوم به متیسیلین - MRS) 3. کاهش نفوذ دارو از طریق پورینها یا افlux pumps
اصل دوزینگ: اکثر بتا-لاکتامها زمان-وابسته (time-dependent) هستند یعنی باید غلظت دارو بالای MIC حدود ۵۰٪ فاصله دوزینگ باشد.
متن اصلی: “Drug concentrations should be maintained above the MIC (T > MIC) for approximately 50% of the dosing interval.”
سوال: پنیسیلینها به چند دسته تقسیم میشوند و هرکدام برای چه عفونتهایی استفاده میشوند؟
پاسخ: پنیسیلینها به ۴ دسته اصلی تقسیم میشوند (جدول ۱۰.۱):
| دسته | مثالها | طیف اثربخشی |
|---|---|---|
| طبیعی (Natural) | پنیسیلین G | باکتریهای گرممثبت (بهویژه استرپتوکوک)، بیهوازیها، پاستورلا |
| آمینوپنیسیلینها | آمپیسیلین، آموکسیسیلین | گرممثبتها + برخی گرممنفیهای حساس |
| مقاوم به پنیسیلیناز | متیسیلین، اکساسیلین | استافیلوکوکهای تولیدکننده بتا-لاکتاماز |
| گستردهطیف | پیپراسیلین-تازوباکتام | گرممثبت، گرممنفی (از جمله سودوموناس) |
نکته عملی: آموکسیسیلین جذب خوراکی بهتری نسبت به آمپیسیلین دارد (حدود دو برابر) و برای تجویز خوراکی انتخاب بهتری است.
مهارکنندههای بتا-لاکتاماز: - کلاوولانیک اسید (Clavulanic acid) + آموکسیسیلین = آموکسیسیلین-کلاوولانات - سولباکتام (Sulbactam) + آمپیسیلین - تازوباکتام (Tazobactam) + پیپراسیلین
متن اصلی: “Clavulanic acid, sulbactam, and tazobactam are β-lactamase inhibitors that are administered in conjunction with penicillins, which increase the spectrum of activity.”
دوزینگ در نارسایی کلیه: پنیسیلینها از کلیه دفع میشوند، در بیماری کلیوی باید فاصله دوزینگ را افزایش داد.
سوال: نسلهای مختلف سفالوسپورین چه تفاوتهایی دارند و هرکدام در چه مواقعی استفاده میشوند؟
پاسخ: سفالوسپورینها به ۴ نسل تقسیم میشوند (جدول ۱۰.۳):
| نسل | مثالها | طیف اثربخشی | کاربرد در دامپزشکی |
|---|---|---|---|
| اول | سفالکسین، سفازولین | گرممثبتها، مقداری گرممنفی | عفونتهای پوست، پریاپراتیو (سفازولین) |
| دوم | سفاکلر، سفوتاکسیم (ناموجود) | گرممنفی و بیهوازی بیشتر از نسل اول | - |
| سوم | سفپودوکسیم، سفتازیدیم، سفووسین | گرممنفی (کمتر گرممثبت) | عفونتهای پوست، ادراری |
| چهارم | سفپیم | گرممثبت، گرممنفی، بتا-لاکتاماز | عفونتهای تهدیدکننده حیات |
داروهای اختصاصی دامپزشکی: - سفپودوکسیم پروکستیل (Cefpodoxime proxetil): تنها سفالوسپورین خوراکی نسل سوم، دوز ۵-۱۰ mg/kg روزانه - سفووسین (Cefovecin): نیمهعمر بسیار طولانی در سگ (۵ روز) و گربه (۷ روز)، تزریق زیرجلدی هر ۱۴ روز یکبار - سفتازیدیم (Ceftazidime): قویترین ضد سودوموناس، نیاز به دوزینگ ۳-۴ بار در روز
متن اصلی: “Cefovecin has an extremely long half-life in dogs and cats and can be effective for some infections when administered at 14-day intervals.”
عوارض: مشابه پنیسیلینها (علائم گوارشی، واکنشهای حساسیتی). احتیاط: حساسیت متقاطع با پنیسیلین ممکن است.
سوال: چرا کارباپنمها به عنوان آنتیبیوتیکهای “آخرین خط دفاعی” شناخته میشوند؟
پاسخ: کارباپنمها (ایمیپنم، مروپنم، ارتاپنم) به همه بتا-لاکتامازها مقاومند و گستردهترین طیف را دارند. فقط برای عفونتهای جدی MDR (Multi-Drug Resistant) گرممنفی استفاده میشوند.
متن اصلی: “Carbapenems are highly resistant to almost all bacterial β-lactamases… the use of carbapenems is reserved for treatment of serious, MDR gram-negative infections.”
نکته مهم: مروپنم نسبت به ایمیپنم ارجح است چون: - نیازی به سیلاستاتین (Cilastatin) ندارد (ایمیپنم نیاز دارد چون توسط آنزیم دهیدروپپتیداز-۱ کلیه تخریب میشود) - عوارض عصبی کمتری دارد - پایداری بیشتری پس از بازسازی دارد
دوز مروپنم در سگ: ۱۰ mg/kg برای E. coli و ۳۰ mg/kg برای سودوموناس، هر ۸ ساعت.
هشدار: ظهور کارباپنماز (Carbapenemase) مانند NDM-1 در ایکولای سگها و گربهها گزارش شده است.
سوال: وانکومایسین چه کاربردی در دامپزشکی دارد و چرا به ندرت استفاده میشود؟
پاسخ: وانکومایسین با اتصال به دیآلانین-دیآلانین در دیواره سلولی، از سنتز پپتیدوگلیکان جلوگیری میکند. موارد استفاده: - عفونتهای MRS (Methicillin-Resistant Staphylococcus) - عفونتهای انتروکوک مقاوم - سیستیت انکروستینگ ناشی از کورینهباکتریوم اورهآلیتیکوم (Corynebacterium urealyticum)
متن اصلی: “Vancomycin can be valuable for treatment of MDR gram-positive bacterial infections, such as MRS infections, resistant enterococcal infections, and encrusting cystitis caused by Corynebacterium urealyticum.”
نکات مهم: - فقط به صورت IV (جذب خوراکی ندارد، مگر برای کلستریدیوم دیفیسیل در انسان) - دوز: ۱۵ mg/kg هر ۶-۸ ساعت در سگ، تزریق آهسته ۳۰-۶۰ دقیقه - سندرم مرد قرمز (Red Man Syndrome): ناشی از آزادسازی هیستامین با تزریق سریع
سوال: فسفومایسین چه ویژگی خاصی دارد و چرا در گربهها خطرناک است؟
پاسخ: فسفومایسین با مهار آنزیم MurA، اولین مرحله سنتز پپتیدوگلیکان را متوقف میکند. مکانیسم منحصربهفردی دارد و برای درمان عفونتهای ادراری مقاوم استفاده میشود.
متن اصلی: “Fosfomycin… inactivates the bacterial enzyme UDP-N-acetylglucosamine-3-enolpyruvyltransferase (MurA), which catalyzes the first step in peptidoglycan synthesis.”
ویژگیها: - جذب خوراکی خوب در انسان، دفع ادراری ۵۴-۶۵٪ - نفوذ عالی به بافتها (وزن مولکولی کم، اتصال پروتئینی <۰.۵٪) - فعالیت بر علیه بیوفیلم
هشدار جدی: تجویز فسفومایسین در گربهها باعث نکروز توبولار کلیه و آسیب حاد کلیوی شده است. تا زمان تعیین دوز ایمن، در گربهها استفاده نشود.
متن اصلی: “young and adult cats developed acute kidney injury that was associated with tubular necrosis. Therefore, until a safe dose has been established, fosfomycin should not be used to treat cats.”
سوال: پلیمیکسینها چه کاربردی در دامپزشکی دارند و چرا سیستمیک استفاده نمیشوند؟
پاسخ: پلیمیکسینها (کولیستین و پلیمیکسین B) مواد شوینده کاتیونی هستند که به LPS (Lipopolysaccharide) متصل شده و نفوذپذیری غشاء را افزایش میدهند. در دامپزشکی عمدتاً موضعی (چشم، گوش) استفاده میشوند.
مکانیسم مقاومت: تغییر لیپید A در LPS، یا ژن mcr-1 (مقاومت پلاسمیدی).
متن اصلی: “Of major concern, plasmid-mediated resistance has been described in MDR E. coli from China that results from possession of the mcr-1 gene, including among isolates from companion animals.”
دلیل عدم استفاده سیستمیک: - نفروتوکسیسیته شدید - جذب خوراکی ضعیف - نفوذ ضعیف به غشاءهای بیولوژیک
سوال: داپتومایسین چه تفاوتی با سایر آنتیبیوتیکهای گرممثبت دارد؟
پاسخ: داپتومایسین یک لیپوپپتید حلقوی است که با وارد شدن به غشاء سلولی باکتری، باعث دپلاریزاسیون و افزایش نفوذپذیری میشود. در انسان برای MRS و VRE استفاده میشود. در دامپزشکی گزارشی از استفاده نشده است.
سوال: فلوروکینولونها چطور باکتری را میکشند و چرا استفاده از آنها باید محدود شود؟
پاسخ: فلوروکینولونها به آنزیمهای DNA ژیراز (Topoisomerase II) و توپوایزومراز IV متصل شده و همانندسازی DNA را مختل میکنند.
هدف اصلی: - باکتریهای گرممنفی → DNA ژیراز - باکتریهای گرممثبت → توپوایزومراز IV
نسلهای مختلف: | نسل | مثالها | ویژگی | |-----|---------|-------| | اول | اسید نالیدیکسیک | طیف محدود | | دوم | انروفلوکساسین، سیپروفلوکساسین | فعالیت گرممنفی خوب | | سوم | پرادوفلوکساسین، لووفلوکساسین | فعالیت گرممثبت و بیهوازی بهتر |
متن اصلی: “Fluoroquinolones are concentration-dependent antibiotics with a marked postantibiotic effect, so they are best administered as a single high daily dose.”
نکات دوزینگ (جدول ۱۰.۷): - انروفلوکساسین: ۵-۲۰ mg/kg روزانه (حداکثر ۵ mg/kg در گربه به دلیل سمیت شبکیه) - سیپروفلوکساسین: ۲۰-۳۰ mg/kg روزانه خوراکی (جذب متغیر در سگ، ضعیف در گربه) - لووفلوکساسین: ۲۳-۲۵ mg/kg روزانه (جذب عالی) - ماربوفلوکساسین: ۲.۷۵-۵.۵ mg/kg روزانه - پرادوفلوکساسین: ۳-۷.۵ mg/kg روزانه
عوارض مهم: 1. کوری در گربهها (بهویژه انروفلوکساسین >۵ mg/kg) - برگشتناپذیر 2. آسیب غضروف و مفاصل در حیوانات جوان 3. عوارض CNS: تشنج، آتاکسی، لرزش 4. مهار آنزیمهای P450 - تداخل با تئوفیلین
متن اصلی: “Cats treated with high doses of enrofloxacin (generally >5 mg/kg/day), especially parenteral enrofloxacin, have developed blindness resulting from acute retinal degeneration.”
سوال: مترونیدازول چه کاربردی در دامپزشکی دارد و مهمترین عارضه آن چیست؟
پاسخ: مترونیدازول یک پرو-دارو (prodrug) است که در داخل سلول باکتری فعال شده و با تولید رادیکال آزاد نیتروسو به DNA آسیب میزند. موارد استفاده:
دوزینگ (جدول ۱۰.۸): - سگ: ۱۵ mg/kg هر ۱۲ ساعت - گربه: ۱۰-۱۵ mg/kg هر ۲۴ ساعت
مهمترین عارضه: نوروتوکسیسیته
متن اصلی: “The main adverse effect of metronidazole is neurotoxicity, which tends to occur with high doses (>30 mg/kg/day) or in animals with hepatic dysfunction.”
علائم نوروتوکسیسیته: - لرزشهای قصدی (Intention tremors) - آتاکسی تنه (Truncal ataxia) - هایپرمتریا - نیستاگموس عمودی - اوپیستوتونوس - تشنج
درمان نوروتوکسیسیته: دیازپام با دوز کم (۰.۴ mg/kg هر ۸ ساعت به مدت ۳ روز)
سوال: ریفامپین چه ویژگیهای منحصربهفردی دارد و چرا باید با احتیاط تجویز شود؟
پاسخ: ریفامپین با مهار RNA پلیمراز وابسته به DNA، سنتز RNA را متوقف میکند. ویژگیها:
متن اصلی: “Rifampin has a high degree of lipid solubility, which provides the degree of intracellular penetration required for treatment of infections caused by intracellular bacteria such as Mycobacterium spp. and Brucella canis.”
دوز: ۵ mg/kg هر ۱۲ ساعت در سگ و گربه
عوارض و تداخلات: - القاکننده قوی آنزیمهای کبدی (CYP450) و P-گلیکوپروتئین - کاهش اثر داروهای همزمان: سیکلوسپورین، گلوکوکورتیکوئیدها، ایتراکونازول، تئوفیلین، دیگوکسین - هپاتوتوکسیسیته (بهویژه دوز >۱۰ mg/kg و درمان >۳۶ روز) - تغییر رنگ مایعات بدن به نارنجی-قرمز
سوال: ترکیب TMS چه مزیتی نسبت به هرکدام به تنهایی دارد و مهمترین عوارض آن چیست؟
پاسخ: تریمتوپریم (Trimethoprim) و سولفونامیدها (Sulfonamides) به صورت سینرژیستی عمل میکنند: - سولفونامید: مهار دیهیدروپتروات سینتتاز (رقابت با PABA) - تریمتوپریم: مهار دیهیدروفولات ردوکتاز - نتیجه: مهار سنتز اسید فولیک → مهار سنتز DNA
نکته: باکتریها فولیک اسید را سنتز میکنند، اما حیوانات آن را از رژیم غذایی دریافت میکنند، بنابراین فقط سنتز باکتریایی مختل میشود.
کاربردها: - درمان انتخابی نوکاردیوز (Nocardiosis) - عفونتهای گرممثبت و برخی گرممنفی - پروفیلاکسی در شیمیدرمانی
دوز (جدول ۱۰.۱۰): ۱۵-۳۰ mg/kg (ترکیب) هر ۱۲ ساعت
عوارض مهم (بهویژه در سگها): 1. کراتوکونژنکتیویت سیکا (KCS) - انجام تست شیرمر قبل و حین درمان 2. ترومبوسیتوپنی، کمخونی همولیتیک 3. هپاتیت، نکروز کبدی 4. هیپوتیروئیدی (حتی پس از ۱۰ روز درمان) 5. پلیآرتریت، تب دارویی 6. نژادهای حساس: دوبرمن، ساموید، اشناوزر مینیاتور
متن اصلی: “Because of the risk of keratoconjunctivitis sicca in dogs, Schirmer tear tests should be performed before sulfonamides are administered and tear tests should be continued when prolonged treatment is required.”
سوال: آمینوگلیکوزیدها با چه مکانیسمی عمل میکنند و چرا با وجود سمیت بالا هنوز استفاده میشوند؟
پاسخ: آمینوگلیکوزیدها با دو مکانیسم عمل میکنند: 1. اتصال الکترواستاتیک به غشاء خارجی (جایگزینی Mg²⁺ و Ca²⁺) - اختلال در نفوذپذیری 2. اتصال به زیرواحد ۳۰S ریبوزوم - مهار سنتز پروتئین
نکته: به دلیل وابستگی به اکسیژن برای ورود به سلول، بیهوازیها مقاومند.
مهمترین آمینوگلیکوزیدها در دامپزشکی: - جنتامایسین (Gentamicin) - آمیکاسین (Amikacin) - فعالتر علیه سودوموناس و برخی گرممنفیهای مقاوم - توبرامایسین (Tobramycin) - ارجح برای سودوموناس - نئومایسین (Neomycin) - فقط خوراکی (غیرقابل جذب)
دوزینگ (جدول ۱۰.۱۱): یکبار در روز (غلظت-وابسته): - جنتامایسین: ۹-۱۴ mg/kg - آمیکاسین: ۱۵-۳۰ mg/kg - توبرامایسین: ۹-۱۴ mg/kg
سمیتهای مهم: 1. نفروتوکسیسیته: آسیب توبولار کلیه، تجمع در لیزوزومها 2. اتوتوکسیسیته: آسیب به سلولهای موئی حلزون (سمع) یا دستگاه وستیبولار (تعادل) 3. بلوک عصبی-عضلانی: کاهش استیلکولین
متن اصلی: “Risk factors for nephrotoxicity include older age, reduced renal function, concomitant liver disease, dehydration, electrolyte depletion, and concurrently administered nephrotoxic drugs.”
پیشگیری از سمیت: - هیدراتاسیون مناسب - اجتناب از NSAIDs همزمان - مانیتورینگ BUN و کراتینین - در صورت امکان، استفاده کمتر از ۳ روز
سوال: چرا استفاده از کلرامفنیکل در دامپزشکی محدود شده و چه خطراتی برای انسان دارد؟
پاسخ: کلرامفنیکل به زیرواحد ۵۰S ریبوزوم متصل میشود و سنتز پروتئین را مهار میکند. طیف گستردهای دارد (گرممثبت، گرممنفی، بیهوازی، ریکتزیا).
متن اصلی: “Exposure of humans to even small amounts of chloramphenicol has the potential to lead to irreversible aplastic anemia, an idiosyncratic reaction, weeks to months after discontinuing treatment.”
خطر برای انسان: آپلاستیک آنمی (نادر اما کشنده، ۱ در ۲۴۰۰۰ تا ۴۰۰۰۰ نفر)
دوز (جدول ۱۰.۱۲): - سگ: ۴۰-۵۰ mg/kg هر ۸ ساعت - گربه: ۱۲.۵-۲۰ mg/kg هر ۱۲ ساعت (گربهها حساسترند)
عوارض در حیوانات: - نوروپاتی محیطی (بهویژه در نژادهای بزرگ) - آتاکسی اندامهای خلفی - مهار مغز استخوان (در گربهها حتی پس از ۱ هفته) - علائم گوارشی
تداخلات: مهارکننده قوی CYP450 - افزایش غلظت متادون، NSAIDs، ضدتشنجها
نکته ایمنی: به صاحبان حیوانات توصیه شود هنگام دادن دارو دستکش بپوشند و قرصها را نشکنند.
سوال: چه تفاوتهایی بین اریترومایسین، آزیترومایسین و کلیندامایسین وجود دارد؟
پاسخ: هر سه به زیرواحد ۵۰S ریبوزوم متصل میشوند اما تفاوتهای مهمی دارند:
| دارو | ویژگیها | کاربرد اصلی |
|---|---|---|
| اریترومایسین (Erythromycin) | جذب ضعیف، عوارض گوارشی زیاد | کمتر استفاده میشود |
| آزیترومایسین (Azithromycin) | نیمهعمر طولانی (۳۰-۳۵ ساعت)، تجمع داخل سلولی | مایکوباکتریوز، بارتونلوز، عفونتهای تنفسی گربه |
| کلیندامایسین (Clindamycin) | جذب عالی، نفوذ به استخوان | عفونتهای بیهوازی، توکسوپلاسموز، نئوسپوروز |
متن اصلی: “Azithromycin is extensively concentrated within cells and is retained in tissues for prolonged periods, with a half-life of 30 hours in the dog and 35 hours in the cat.”
دوزینگ (جدول ۱۰.۱۳): - آزیترومایسین: ۵-۱۰ mg/kg روزانه (میتوان هر ۴۸-۷۲ ساعت) - کلیندامایسین: ۱۱-۳۳ mg/kg هر ۱۲ ساعت (سگ)، ۱۰ mg/kg هر ۱۲ ساعت (گربه) - کلاریترومایسین: ۷.۵ mg/kg هر ۱۲ ساعت
عوارض: - اریترومایسین → تحریک گیرندههای موتیلین → استفراغ - کلیندامایسین خوراکی → ازوفاژیت در گربه (با آب کافی تجویز شود)
مقاومت القایی کلیندامایسین (Inducible Resistance): در استافیلوکوکها، حساسیت به اریترومایسین لزوماً به معنای حساسیت به کلیندامایسین نیست.
سوال: لاینزولید چه جایگاهی در درمان عفونتهای دامپزشکی دارد؟
پاسخ: لاینزولید یک اکسازولیدینون (Oxazolidinone) است که به زیرواحد ۵۰S متصل شده و از تشکیل کمپلکس آغازین جلوگیری میکند (مکانیسم منحصربهفرد).
کاربرد: عفونتهای گرممثبت مقاوم (MRS، انتروکوک مقاوم به وانکومایسین)
دوز (جدول ۱۰.۱۴): ۱۰ mg/kg هر ۱۲ ساعت (خوراکی با جذب ~۱۰۰٪)
هزینه: قرصهای ژنریک حدود ۱/۱۰ قیمت برند اصلی
عوارض در انسان (کمتر در حیوانات): - ترومبوسیتوپنی (بیش از ۲ هفته درمان) - مهار MAO-A (تداخل با مهارکنندههای بازجذب سروتونین)
سوال: چرا داکسیسایکلین نسبت به سایر تتراسایکلینها در دامپزشکی ارجح است؟
پاسخ: تتراسایکلینها به زیرواحد ۳۰S ریبوزوم متصل میشوند. داکسیسایکلین (Doxycycline) و مینوسایکلین (Minocycline) نسبت به تتراسایکلین و اکسیتتراسایکلین برتری دارند: - جذب خوراکی بهتر - نیمهعمر طولانیتر - لیپوفیلیکتر - اتصال کمتر به کلسیم (ایمنتر برای حیوانات جوان)
کاربردهای داکسیسایکلین: 1. بیماریهای منتقله از کنه (ارلیشیوز، آناپلاسموز، بیماری لایم) 2. کلامیدیوز گربهها 3. لپتوسپیروز 4. بیماری قلبی کرم قلب (ضد ولباخیا)
متن اصلی: “Doxycycline is the most commonly used tetracycline in dogs and cats… It is the drug of choice for treatment of a variety of tick-borne infectious diseases, feline chlamydiosis, salmon poisoning disease, and leptospirosis.”
دوز (جدول ۱۰.۱۵): - داکسیسایکلین: ۵ mg/kg هر ۱۲ ساعت (یا ۱۰ mg/kg روزانه - عوارض گوارشی بیشتر) - مینوسایکلین: ۵ mg/kg هر ۱۲ ساعت (سگ)، ۸.۸ mg/kg روزانه (گربه)
نکته مهم درباره CLSI breakpoints:
متن اصلی: “bacteria isolated from humans will be reported as ‘susceptible’ to doxycycline if the MIC is ≤ 4 µg/mL, but the MIC must be ≤ 0.125 µg/mL for the isolate to be reported as susceptible for dogs.”
یعنی: برای سگها، MIC داکسیسایکلین باید ≤۰.۱۲۵ µg/mL باشد تا حساس گزارش شود.
عوارض: - ازوفاژیت و تنگی مری (بهویژه داکسیسایکلین هیکلات در گربهها) - شکل ۱۰.۴ - رنگآمیزی زرد-قهوهای دندانها (تتراسایکلین) - شکل ۱۰.۵ - نارسایی کبد و نکروز توبولار کلیه
پیشگیری از تنگی مری در گربه: پس از دادن قرص، حتماً آب یا غذا داده شود یا از فرم سوسپانسیون استفاده شود.
| گروه دارویی | مکانیسم | طیف | دوز مثال (سگ) | عوارض مهم |
|---|---|---|---|---|
| پنیسیلینها | مهار دیواره | گرممثبت، برخی گرممنفی | آموکسیسیلین ۱۰-۲۰ mg/kg q12h | حساسیت، علائم گوارشی |
| سفالوسپورینها | مهار دیواره | گرممثبت/منفی (نسل) | سفالکسین ۲۵ mg/kg q12h | مشابه پنیسیلین |
| کارباپنمها | مهار دیواره | گسترده MDR | مروپنم ۱۰-۳۰ mg/kg q8h | نادر، عصبی |
| وانکومایسین | مهار دیواره | گرممثبت MRS | ۱۵ mg/kg IV q8h | سندرم مرد قرمز |
| فلوروکینولونها | مهار DNA ژیراز | گرممنفی، برخی گرممثبت | انروفلوکساسین ۵-۲۰ mg/kg q24h | کوری گربه، آرتروپاتی |
| مترونیدازول | آسیب DNA | بیهوازی، پروتوزوئر | ۱۵ mg/kg q12h | نوروتوکسیسیته |
| ریفامپین | مهار RNA پلیمراز | گرممثبت، داخل سلولی | ۵ mg/kg q12h | هپاتوتوکسیسیته، تداخلات |
| TMS | مهار فولات | گرممثبت/منفی | ۱۵-۳۰ mg/kg q12h | KCS، سیتوپنی |
| آمینوگلیکوزیدها | مهار ۳۰S | گرممنفی، استاف | جنتامایسین ۹-۱۴ mg/kg q24h | نفرو، اتوتوکسیسیته |
| کلرامفنیکل | مهار ۵۰S | گسترده | ۴۰-۵۰ mg/kg q8h | آپلاستیک آنمی (انسان) |
| ماکرولیدها | مهار ۵۰S | گرممثبت، داخل سلولی | آزیترومایسین ۵-۱۰ mg/kg q24h | علائم گوارشی |
| تتراسایکلینها | مهار ۳۰S | گسترده، داخل سلولی | داکسیسایکلین ۵ mg/kg q12h | تنگی مری گربه |
| لاینزولید | مهار ۵۰S | گرممثبت MDR | ۱۰ mg/kg q12h | ترومبوسیتوپنی |
منبع اصلی: Sykes JE, Papich MG. Antibacterial Drugs. In: Sykes JE, ed. Canine and Feline Infectious Diseases. Chapter 10, pp. 101-124.