سوال: کلامیدیاها از نظر ساختاری چه ویژگیهایی دارند که آنها را از سایر باکتریها متمایز میکند؟ کلامیدیاها باکتریهای درونسلولی اجباری (Obligately intracellular) هستند که به خانواده کلامیدیاسه (Chlamydiaceae) تعلق دارند [۱]. آنها شباهت ساختاری به باکتریهای گرم منفی دارند اما فاقد پپتیدوگلیکان (Peptidoglycan) هستند و ژنوم بسیار کوچکی دارند [۱]. به همین دلیل برای بسیاری از اسیدهای آمینه و نوکلئوتیدها به سلول میزبان وابستهاند [۱].
“Chlamydiae structurally resemble gram-negative bacteria, lack peptidoglycan, and have extremely small genomes; they depend on the host cell for many amino acids and nucleotides.”
نکته اپیدمیولوژی: مهمترین پاتوژن در گربه، کلامیدیا فلیس (C. felis) است که عمدتاً باعث التهاب ملتحمه (Conjunctivitis) حاد و مزمن میشود [۳]. بیشترین شیوع در جمعیتهای متراکم مثل پناهگاهها و مراکز پرورش (Breeding catteries) دیده میشود [۳].
سوال: تفاوت بین EB و RB در چرخه زندگی کلامیدیا چیست؟ کلامیدیاها به دو شکل وجود دارند [۱]: ۱. جسم ابتدایی (Elementary body - EB): شکل عفونی (Infectious)، خارجسلولی و کوچک (۰.۲ تا ۰.۶ میکرومتر) است [۱]. ۲. جسم مشبک (Reticulate body - RB): شکل غیرعفونی، بزرگتر (۰.۵ تا ۱.۵ میکرومتر) و مسئول تکثیر (Replication) در داخل سیتوپلاسم سلول میزبان است [۱].
مسیر عفونت: ابتدا EB به سلول میچسبد، وارد یک واکوئل غشادار به نام گنجیدگی (Inclusion) میشود، به RB تبدیل شده و تقسیم میشود [۶، ۹]. در نهایت دوباره به EB تبدیل شده و با لیز سلولی (Cell lysis) یا خروج فعال (Extrusion) آزاد میشوند [۶، ۹]. (جزئیات این چرخه را در تصویر شماره Fig 49.1 ببینید) [۱، ۶].
سوال: نشانههای کلاسیک کلامیدیوز در معاینه فیزیکی گربه چیست؟ علامت شاخص، کونژنکتیویت (Conjunctivitis) است که با یافتههای زیر همراه است [۱۵]:
نکته مهم: درگیری مجاری تنفسی تحتانی مثل سرفه و تنگینفس (Dyspnea) در کلامیدیا بسیار نادر است [۱۰]. در موارد تجربی، تب، بیحالی، کاهش وزن و لنگش (Lameness) ناشی از پلیآرتریت (Polyarthritis) نیز گزارش شده است [۱۱، ۱۵].
سوال: آیا سگها هم به کلامیدیا مبتلا میشوند؟ بله، هرچند گزارشها در سگها نادر است [۲]. گونه کلامیدیا پسیتاسی (C. psittaci) در سگهای مبتلا به بیماریهای تنفسی، پنومونی و پلورال افیوژن (Pleural effusion) گزارش شده است [۲، ۴۴، ۴۵]. همچنین مواردی از کراتوکونژنکتیویت (Keratoconjunctivitis) و پلیآرتریت در سگها دیده شده است [۲، ۴۵].
سوال: چرا سیتولوژی (Cytology) برای تشخیص قطعی کافی نیست؟ در گسترشهای ملتحمه، اجسام گنجیدگی کلامیدیا به صورت خوشههای باکتریایی کوکوئیدی و بازوفیلیک (Basophilic) دیده میشوند که گاهی به دلیل نزدیکی به هسته، ظاهر “شنلمانند” (Cloak-like) دارند (تصویر Fig 49.3 را ببینید) [۱۷، ۲۶].
سوال: امروزه “استاندارد طلایی” برای تشخیص کلامیدیا چیست؟ در حال حاضر PCR به دلیل سرعت، حساسیت و اختصاصیت بالا، روش انتخابی است [۱۶، ۲۳].
سوال: چرا داکسیسایکلین (Doxycycline) انتخاب اول درمان است؟ داکسیسایکلین با دوز 10 mg/kg روزانه (یا 5 mg/kg هر ۱۲ ساعت) به مدت حداقل ۴ هفته درمان انتخابی است [۲۸، ۳۲].
سوال: آیا خطر انتقال کلامیدیا فلیس به انسان جدی است؟ اگرچه گزارشهایی از کونژنکتیویت انسانی ناشی از C. felis (دقیقاً مشابه ایزوله گربه صاحبدام) وجود دارد، اما این موارد بسیار نادر هستند [۳۲، ۳۳]. با این حال، رعایت بهداشت دستها و ضدعفونی سطوح هنگام کار با گربههای مبتلا (بهویژه گربههای جوان با درگیری مزمن) الزامی است [۳۳، ۳۴].
خلاصه برای آزمون شما: