بخش ۷۵: عفونت‌های زخم گاز و خراش

  1. چرا جراحات ناشی از گازگرفتگی محیط کشت مناسبی برای باکتری‌های بی‌هوازی هستند و اتیولوژی (Etiology) آن‌ها چیست؟
  2. تفاوت مکانیکی و میکروبیولوژیک بین گازگرفتگی سگ و گربه در چیست؟
  3. تظاهرات بالینی (Clinical Signs) اصلی و عوارض سیستمیک خطرناک شامل چه مواردی است؟
  4. یافته‌های آزمایشگاهی (Laboratory Abnormalities) و تصویربرداری (Imaging) چه کمکی به تشخیص وسعت جراحت می‌کنند؟
  5. پروتکل جراحی (Surgical Management) و شستشوی استاندارد برای این زخم‌ها چگونه است؟
  6. انتخاب آنتی‌بیوتیک (Antimicrobial Treatment) بر چه اساسی صورت می‌گیرد و چرا برخی داروها ممنوع هستند؟
  7. خطرات بهداشت عمومی (Public Health) و عوامل پاتوژن مشترک (Zoonotic Pathogens) که باید به صاحب دام هشدار دهیم چیست؟

بخش اول: ماهیت و اتیولوژی جراحات

سوال: چرا یک زخم ناشی از گازگرفتگی ساده می‌تواند به یک عفونت چندمیکروبی (Polymicrobial) پیچیده تبدیل شود؟

زخم‌های گازگرفتگی بلافاصله با انبوهی از گونه‌های باکتریایی فلور طبیعی دهان (Normal oral cavity flora) حیوان مهاجم آلوده می‌شوند. اگرچه باکتری‌های محیطی مثل کلوستریدیوم تتانی (Clostridium tetani) یا مایکوباکتریوم‌ها (Mycobacterium spp.) هم می‌توانند زخم را آلوده کنند، اما پاتوژن‌های اصلی معمولاً همان ساکنین دهان هستند.

“Bite wounds are instantly contaminated with a plethora of bacterial species from the oral cavity, but only a small proportion of these species possess virulence properties that allow them to proliferate within the wound and cause disease.”

نکته کنکوری: شایع‌ترین باکتری جدا شده در اکثر این عفونت‌ها پاستورلا (Pasteurella spp.) است.


بخش دوم: تفاوت سگ و گربه در ایجاد جراحت

سوال: چرا عفونت ناشی از گازگرفتگی گربه معمولاً خطرناک‌تر از سگ به نظر می‌رسد؟

تفاوت در نوع آسیب فیزیکی است:

به همین دلیل، تشکیل آبسه (Abscessation) در گربه‌ها بسیار شایع‌تر از سگ‌هاست. توزیع معمول زخم‌ها در گربه‌ها در تصویر ۷۵.۳ (Fig. 75.3) نشان داده شده که بیشتر در اندام‌های حرکتی قدامی، صورت و پایه دم است.


بخش سوم: تشخیص و یافته‌های پاراکلینیک

سوال: در مواجهه با بیماری که با تب با منشأ ناشناخته (FUO) ارجاع شده، چه سرنخی در آزمایش خون ما را به سمت زخم مخفی هدایت می‌کند؟

در آزمایش خون (CBC)، ممکن است نوتروفیلی همراه با انحراف به چپ (Neutrophilia with bandemia) و نوتروفیل‌های توکسیک دیده شود. یک نکته بسیار کاربردی برای آزمون: افزایش فعالیت آنزیم‌های عضلانی مثل CK و AST در سرم می‌تواند سرنخی از آسیب عضلانی ناشی از یک جراحت گازگرفتگی مخفی در گربه‌ها باشد.

در مورد تصویربرداری:


بخش چهارم: مدیریت درمانی (جراحی و دارویی)

سوال: چرا استفاده از آنتی‌باکتریال‌ها در مایع شستشوی زخم (Lavage) توصیه نمی‌شود و انتخاب اول آنتی‌بیوتیک خوراکی چیست؟

شستشوی زخم باید با حجم زیاد سرم فیزیولوژی استریل یا LRS و تحت فشار متوسط انجام شود. استفاده از آنتی‌بیوتیک در مایع شستشو می‌تواند برای بافت‌ها سمی (Toxic) باشد و مزیت چندانی ندارد. اگر اصرار به استفاده از ضدعفونی‌کننده باشد، کلرهگزیدین دی‌استات ۰.۰۵٪ به دلیل فعالیت باقی‌مانده (Residual activity) ترجیح داده می‌شود.

در مورد درمان دارویی:

“Because Pasteurella spp. are not susceptible to clindamycin or first-generation cephalosporins, monotherapy with these drugs should be avoided.”


بخش پنجم: جنبه‌های بهداشت عمومی و زئونوز

سوال: خطرناک‌ترین باکتری که می‌تواند از دهان سگ به انسان (به‌ویژه افراد دارای نقص ایمنی) منتقل شود چیست؟

باکتری کاپنوسیتوفاگا کانیمورسوس (Capnocytophaga canimorsus) یک میله‌ای گرم منفی و کاپنوفیل (Carbon dioxide–loving) است که در دهان سگ و گربه یافت می‌شود. این باکتری در انسان‌های با سیستم ایمنی ضعیف (مانند افراد الکلی یا بدون طحال) می‌تواند باعث سپسیس (Sepsis) برق‌آسا با نرخ مرگ‌ومیر بالای ۳۰٪ شود.

سایر عوامل مهم شامل بارتونلا (Bartonella)، فرانسیسلا تولارنسیس (Francisella tularensis) و البته ویروس هاری (Rabies) هستند. در صورت گازگرفتگی توسط حیوان با تاریخچه واکسیناسیون نامشخص، انجام پروتکل‌های قرنطینه یا بوستر هاری الزامی است.


خلاصه برای آزمون:

بازگشت به فهرست دانشنامه