پاسخ: خیر، این تفاوتها به دلیل فیزیولوژی منحصربهفرد این نژاد برای دویدن است. تازیها (Greyhounds) به عنوان سگهای تیزبین (Sighthounds) پرورش یافتهاند تا توده عضلانی بالا، استخوانهای بلند و ظرفیت بالای حمل اکسیژن داشته باشند. به همین دلیل، بسیاری از مقادیر آزمایشگاهی آنها خارج از محدوده مرجع (Reference Intervals - RIs) سگهای معمولی قرار میگیرد و این امر یک “خصوصیت نژادی” محسوب میشود، نه بیماری.
متن اصلی برای استناد: “Results of routine clinical pathology tests in RRGs frequently lie outside the reference ranges for dogs… veterinarians must be aware of the unique hematologic and biochemical idiosyncrasies characteristic of the breed.”
پاسخ: به هیچ وجه! تازیها به طور ژنتیکی دارای هماتوکریت (HCT)، هموگلوبین (Hb) و تعداد گلبول قرمز (RBC) بالاتری هستند. جالب اینجاست که منحنی تفکیک اکسیهموگلوبین آنها به چپ متمایل است (Left-shifted)، یعنی هموگلوبین آنها میل ترکیبی بالاتری به اکسیژن دارد (علیرغم سطح طبیعی ۲,۳-DPG). این یک سازگاری برای تأمین اکسیژن بافتها در حین مسابقه است. همچنین، هیجان یا استرس باعث انقباض طحال و آزادسازی گلبولهای قرمز ذخیرهای میشود.
نکته مهم: ماکروسیتوز (بزرگحجمی گلبول قرمز) که قبلاً گزارش شده بود، با دستگاههای جدید تأیید نمیشود. متن اصلی برای استناد: “Greyhounds have lower Hb P50 values… the oxyhemoglobin dissociation curve is left-shifted; thus the Greyhound’s Hb has a higher affinity for oxygen than non-Greyhounds.” (جدول ۸۳.۱ را برای مقادیر گازهای خونی تازی ببینید).
پاسخ: خیر، این یک ویژگی خوشخیم نژادی است. در اکثر تازیها، ائوزینوفیلها فاقد گرانولهای نارنجی/صورتی معمولی هستند و با رنگآمیزی رایت-گیمسا (Wright-Giemsa) یا Diff-Quick به رنگ خاکستری (Gray Eosinophils) دیده میشوند. این سلولها ممکن است با نوتروفیلهای توکسیک (مسموم) اشتباه گرفته شوند و باعث جستجوی بیدلیل برای کانون عفونت گردند. این ویژگی در ویپتها، اسکاتیش دیرهاوند و ایتالیایی گریهاوند نیز دیده میشود اما در گالگوهای اسپانیایی نادر است.
متن اصلی برای استناد: “These atypical eosinophils may be mistaken for toxic neutrophils on a routine blood smear stained with Diff-Quik, leading to an unnecessary search for a source of infection.”
پاسخ: درمان ضروری نیست مگر اینکه علائم بالینی خونریزی داشته باشید. تازیها به طور ذاتی تعداد پلاکت (PLT) پایینتری دارند (کمتر از ۱۰۰,۰۰۰ در میکرولیتر). علت آن احتمالاً رقابت سلولهای بنیادی در مغز استخوان بین رده مگاکاریوسیت (سازنده پلاکت) و اریتروسیت (سازنده گلبول قرمز) است. همچنین پلاکتهای آنها تمایل بیشتری به تودهای شدن (Clumping) دارند (مشابه گربهها). بنابراین، در یک تازی سالم با کاهش متوسط پلاکت، نیازی به بررسیهای تهاجمی برای ITP (ترومبوسیتوپنی ایمنی) نیست.
متن اصلی برای استناد: “in-depth investigation of a potential underlying cause of thrombocytopenia is not necessary in healthy Greyhounds with moderate decreases in platelet count (< 100,000 / µL).”
پاسخ: این یکی از مهمترین نکات بالینی است! تازیها به “خونریزیدهنده تازی (Greyhound bleeder)” معروف هستند و معمولاً ۳۶ تا ۴۸ ساعت پس از جراحی (مثلاً عقیمسازی) دچار خونریزی شدید میشوند. اما علت آن کمبود فاکتورهای انعقادی (مثل vWF) یا پلاکت نیست، بلکه مشکل از انحلال بیش از حد لخته (Fibrinolysis) است. در مطالعهای که روی این حیوانات انجام شد، سطح آنتیپلاسمین (AP - Antiplasmin) در حیواناتی که خونریزی کردند، به طور معنیداری پایینتر از حیواناتی بود که خونریزی نکردند. یعنی سیستم فیبرینولیتیک آنها بیش از حد فعال است و لخته را زودتر از بین میبرد.
نکته تشخیصی: تستهای انعقادی معمول مانند OSPT، aPTT و PFA-100 در این حیوانات قبل از خونریزی طبیعی است. برای ارزیابی دقیقتر از ترومبوالاستوگرافی (TEG) استفاده میشود که نشان میدهد تازیها سینتیک کندتر و استحکام لخته ضعیفتری دارند. متن اصلی برای استناد: “the bleeders had lower AP levels than nonbleeders preoperatively, suggesting activated fibrinolysis and a hypocoagulable state.” (جدول ۸۳.۴ را برای محدوده مرجع هموستاز ببینید).
پاسخ: قطعاً خیر! تازیها توده عضلانی عظیمی دارند و فسفوکراتین بیشتری در بدن ذخیره میکنند که منجر به افزایش فیزیولوژیک کراتینین (Creatinine) تا حدود ۱.۶ میلیگرم در دسیلیتر میشود (در حالی که در سایر نژادها ۱.۰۳ است). جالب اینجاست که نرخ فیلتراسیون گلومرولی (GFR) در تازیها حتی از سایر نژادها بالاتر است! بنابراین افزایش کراتینین به کلیه مربوط نیست. در مورد SDMA (دیمتیلآرژینین متقارن) نیز باید دقت کنید. محدوده مرجع عمومی ۰ تا ۱۴ میکروگرم در دسیلیتر است، اما در تازیها این محدوده باید تا ۱۹.۹ افزایش یابد. در غیر این صورت، به غلط تشخیص بیماری کلیوی خواهید داد.
متن اصلی برای استناد: “a recent study proposes using 19.9 µg/dL as the upper limit of the RI for Greyhounds… this should prevent overdiagnosing renal disease in this breed.”
پاسخ: این یک تله تشخیصی بزرگ است! تازیها و سایر سگهای تیزبین (Sighthounds) به طور طبیعی دارای T4 تام (Total T4) و حتی T4 آزاد (Free T4) پایینتری هستند، اما هورمون محرکه تیروئید (TSH) آنها طبیعی است (معمولاً در چارک پایین محدوده مرجع). در یک مطالعه، متأسفانه ۷۱.۹٪ از تازیها صرفاً بر اساس پایین بودن T4، به اشتباه هیپوتیروئید تشخیص داده شده بودند! بنابراین، هرگز هیپوتیروئیدی را صرفاً بر اساس T4 پایین در تازی تشخیص ندهید؛ حتماً TSH و آنتیبادیهای تیروگلوبولین (TGAA) را بررسی کنید.
متن اصلی برای استناد: “Practitioners who had submitted blood samples for thyroid hormone testing had diagnosed hypothyroidism in 286 of 398 (71.9%) sighthounds on the basis of low serum concentrations of tT4 or tT3 alone.”
پاسخ: با احتیاط رفتار کنید! تازیها به طور طبیعی دارای تروپونین قلبی I (cTnI) و پپتید ناتریورتیک نوع B (NT-proBNP) بالاتری هستند (حدود ۹۴۶ در مقابل ۶۳۲ پیکومول در لیتر در سایر نژادها). همچنین آنها اغلب سوفلهای عملکردی (Functional Murmurs) و کاردیومگالی نسبی (VHS بالاتر) دارند. اما این به معنای بیماری میوکارد (مثل ARVC) نیست. تا زمانی که محدوده مرجع اختصاصی تازی تعیین نشده، از تشخیص کاردیومیوپاتی بر اساس این بیومارکرها خودداری کنید، زیرا ۴۶٪ تازیهای سالم NT-proBNP بالای ۱۰۰۰ دارند.
متن اصلی برای استناد: “Again, using generic RIs for dogs will result in classifying numerous Greyhounds as having heart disease when running these assays.”
پاسخ: خیر! تازیها بیشترین احتمال را برای داشتن هیپوکوبالامینمی (کمبود B12) و هیپوفولاتمی (کمبود فولات) در بین تمام نژادهای سگ دارند. اگر برای یک تازی مبتلا به اسهال، پانل گوارشی (دیاری پنل) درخواست کنید و این مقادیر پایین بیایند، به اشتباه شروع به درمان بیماری روده کوچک (مثل IBD) میکنید، در حالی که این یک ویژگی ذاتی نژاد است. البته در تازیهای مبتلا به هیپوکوبالامینمی و هیپوفولاتمی، احتمال بالا رفتن هموسیستئین (Homocysteine) بیشتر است (که با ترومبوز ارتباط دارد)، ولی ارتباطی با اسهال ندارد.
متن اصلی برای استناد: “Greyhounds are the breed with the highest probability of having hypocobalaminemia… hypocobalaminemia and hypofolatemia are typically associated with several enteropathies, leading to unnecessary additional diagnostics in Greyhounds with diarrhea.” (شکل ۸۳.۱ را برای مقایسه سطح B12 تازی با سایر نژادها ببینید).
نتیجهگیری نهایی برای آزمون: هنگام تفسیر آزمایش تازی، همیشه ابتدا از خود بپرسید “آیا این مقدار خارج از محدوده اختصاصی تازی است؟”؛ در غیر این صورت، تشخیصهای اشتباهی مثل نارسایی کلیه، هیپوتیروئیدی، کاردیومیوپاتی، IBD و سپسیس خواهید داد.